Bekende dubbelspelaffaire uit WO II. (12) letters, “ENGLANDSPEL” (12)
Englandspel was een beruchte Duitse contraspionageoperatie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Duitse Sicherheitsdienst (SD) gebruikte deze operatie om Britse geheime agenten te misleiden en hun communicatie met de Britse geheime dienst te manipuleren. Het doel was om het Britse inlichtingennetwerk te infiltreren en informatie te verzamelen.
De naam Englandspiel verwijst naar een van de bekendste spionageaffaires uit de Tweede Wereldoorlog. Vooral in Nederland speelde deze operatie een belangrijke rol, omdat tientallen Nederlandse geheim agenten door de Duitsers werden opgevangen en vervolgens in een gevaarlijke val terechtkwamen.
Wat was het Englandspiel?
Het Englandspiel was een Duitse contraspionageoperatie die voornamelijk tussen 1942 en 1944 plaatsvond. De Duitsers hadden toegang gekregen tot de communicatie van Britse geheim agenten die boven Nederland werden gedropt.
In plaats van de berichten te onderscheppen en de verbinding te verbreken, deden de Duitsers alsof alles normaal verliep. Ze verstuurden berichten namens de gevangengenomen agenten en hielden zo de Britse geheime dienst in de waan dat de contacten nog veilig waren. Hierdoor konden de Duitsers nieuwe agenten, wapens en andere voorraden laten aanvoeren.
Hoe verliep het Englandspiel?
De operatie begon nadat Duitse veiligheidsdiensten verschillende Nederlandse geheim agenten hadden gearresteerd. Daarbij kwamen ook hun radioapparatuur en geheime communicatiecodes in Duitse handen.
De Duitsers maakten daar handig gebruik van.
- De belangrijkste stappen
- Arrestatie van agenten: Nederlandse geheim agenten werden na hun landing door Duitse troepen opgepakt.
- Overname van communicatie: De Duitsers gebruikten de radioapparatuur en codes om berichten naar Londen te sturen.
- Misleiding van Londen: De Britse geheime dienst dacht dat de agenten nog actief waren.
- Nieuwe droppings: Op basis van de valse berichten werden meer agenten en materialen naar Nederland gestuurd.
- Voortzetting van de operatie: De Duitsers bleven het netwerk gebruiken om de Britse inlichtingendienst te misleiden.

Welke rol speelde Nederland bij het Englandspiel?
Nederland was het belangrijkste werkterrein van deze operatie. De Britse geheime dienst SOE (Special Operations Executive) stuurde Nederlandse agenten naar bezet gebied om het verzet te ondersteunen.
- Hun opdrachten bestonden onder meer uit:
- Het opzetten van verzetsnetwerken.
- Het verzamelen van militaire informatie.
- Het organiseren van sabotageacties.
- Het onderhouden van radiocontact met Londen.
Door het Englandspiel kwamen veel van deze agenten in handen van de Duitse bezetter terecht. Een groot aantal werd uiteindelijk geëxecuteerd.
Hoe eindigde het Englandspiel?
De operatie kwam in 1944 ten einde. De Britse geheime dienst kreeg steeds meer aanwijzingen dat er iets mis was met de communicatie vanuit Nederland.
Een belangrijk waarschuwingssignaal was dat de Duitsers zich niet hielden aan de gebruikelijke veiligheidsprocedures in hun radioberichten. Toch duurde het lang voordat de omvang van de misleiding duidelijk werd.
Na de oorlog werd het Englandspiel uitgebreid onderzocht. De affaire leidde tot veel vragen over de Britse inlichtingendienst, de veiligheidsmaatregelen en de verantwoordelijkheid voor het verlies van zoveel agenten.
Waarom is het Englandspiel historisch belangrijk?
Het Englandspiel geldt als een van de meest ingrijpende spionageaffaires uit de Nederlandse geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De historische betekenis zit vooral in drie aspecten:
- Menselijke gevolgen: Veel Nederlandse geheim agenten verloren hun leven.
- Militaire gevolgen: De Duitse bezetter kon belangrijke informatie verkrijgen over geallieerde activiteiten.
- Inlichtingenwerk: De affaire liet zien hoe gevaarlijk het is wanneer geheime communicatie in handen van de vijand valt.
Veelgestelde vragen over het Englandspiel
- 1. Wat betekent Englandspiel? Englandspiel was de codenaam voor een Duitse contraspionageoperatie waarbij de Duitsers Britse geheime diensten misleidden door berichten van gevangengenomen Nederlandse agenten na te bootsen.
- 2. Wanneer vond het Englandspiel plaats? Het Englandspiel vond voornamelijk plaats tussen 1942 en 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
- 3. Waarom was het Englandspiel zo berucht? De operatie was berucht omdat de Duitsers via vervalste radioberichten nieuwe Nederlandse geheim agenten naar Nederland konden lokken. Veel van deze agenten werden gearresteerd en later geëxecuteerd.
“Bekijk ook: andere puzzels met (12) letters“





