Compensatie 2026-2027 kan betrekking hebben op meerdere financiële regelingen in Nederland. Of iemand daadwerkelijk recht heeft op een vergoeding, hangt af van de situatie: het kan gaan om een werkgever die een transitievergoeding wil laten compenseren, een huishouden met hoge energiekosten of een oudere werknemer die gebruik wil maken van een regeling om eerder te stoppen met werken. De voorwaarden, aanvraagprocedure en ingangsdatum verschillen per regeling.
Wie op zoek is naar een vergoeding in 2026 of 2027, moet daarom eerst bepalen welke regeling bij zijn of haar situatie hoort. Hieronder zetten we de belangrijkste mogelijkheden overzichtelijk uiteen, zonder verschillende regelingen met elkaar te verwarren.
Compensatie 2026-2027: welke vergoeding past bij jouw situatie?
Het begrip compensatie omvat verschillende soorten financiële ondersteuning. De ene regeling is bedoeld voor werknemers, de andere voor werkgevers of huishoudens.
| Situatie | Mogelijke regeling | Belangrijk aandachtspunt |
|---|---|---|
| Langdurig zieke werknemer ontslagen | Compensatie transitievergoeding | Aanvraag door werkgever |
| Hoge energierekening en laag inkomen | Noodfonds Energie | Inkomen en energiekosten zijn bepalend |
| Werknemer dicht bij AOW-leeftijd | RVU | Alleen wanneer de regeling beschikbaar is |
| Oudere werknemer in dienst | Loonkostenvoordeel | Regels zijn vanaf 2026 gewijzigd |
Het is dus niet voldoende om alleen naar het woord “compensatie” te zoeken. Vooral de voorwaarden en aanvraagdatum bepalen of een tegemoetkoming daadwerkelijk beschikbaar is.
Wanneer bestaat er recht op compensatie van een transitievergoeding?
Een werkgever kan onder bepaalde voorwaarden een vergoeding van UWV krijgen voor een betaalde transitievergoeding wanneer een werknemer langdurig arbeidsongeschikt is geweest.
De regeling is bedoeld om te voorkomen dat een werkgever na een langdurige periode van ziekte zowel de loondoorbetaling als de transitievergoeding volledig voor eigen rekening moet nemen.
Voor de compensatie gelden voorwaarden. Zo moet het dienstverband daadwerkelijk zijn beëindigd en moet de werkgever de transitievergoeding hebben betaald.
Belangrijke voorwaarden
In hoofdlijnen moet sprake zijn van:
- langdurige arbeidsongeschiktheid
- beëindiging van het dienstverband op grond van de geldende regels
- een daadwerkelijk betaalde transitievergoeding
- een aanvraag die binnen de daarvoor geldende termijn wordt ingediend.
De werkgever moet bovendien kunnen aantonen hoe de transitievergoeding is berekend en dat deze daadwerkelijk aan de werknemer is betaald.
Wie vraagt de vergoeding aan?
De werknemer hoeft deze compensatie niet zelf aan te vragen. De werkgever dient de aanvraag in bij UWV. Daarbij kunnen onder andere gegevens over het dienstverband, de beëindiging en de betaalde vergoeding nodig zijn.
Wat verandert er rond de transitievergoeding in 2027?
Voor compensatie 2026-2027 is de overgang naar 2027 een belangrijk aandachtspunt. Het kabinet heeft plannen aangekondigd om de bestaande compensatieregelingen voor de transitievergoeding vanaf 1 januari 2027 te beëindigen.
Daarbij is vooral van belang dat plannen en definitieve wetgeving niet hetzelfde zijn. Werkgevers moeten daarom de uiteindelijke wettelijke regels en eventuele overgangsbepalingen controleren voordat zij ervan uitgaan dat een regeling niet meer beschikbaar is.
Dit maakt de timing van een ontslag, betaling en aanvraag extra relevant.
Energiecompensatie: bestaat er nog een algemene energietoeslag?
Voor huishoudens is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een algemene energietoeslag en gerichte ondersteuning.
De landelijke energietoeslag uit eerdere jaren bestaat niet meer als algemene regeling. Dat betekent niet dat huishoudens met financiële problemen helemaal geen ondersteuning kunnen krijgen. Er zijn bijvoorbeeld gemeentelijke mogelijkheden en daarnaast wordt voor de winter van 2026-2027 het Noodfonds Energie opengesteld.
Wie kan gebruikmaken van het Noodfonds Energie?
Het Noodfonds richt zich op huishoudens die te maken hebben met een combinatie van een relatief laag inkomen en hoge energiekosten. De aangekondigde voorwaarden kijken onder meer naar:
- het bruto-inkomen van het huishouden
- de hoogte van de energierekening
- het aandeel van de energiekosten in het inkomen.
Er wordt dus niet uitsluitend gekeken naar de hoogte van de energierekening. Ook de financiële situatie van het huishouden speelt een belangrijke rol.
Wanneer kan energiecompensatie worden aangevraagd?
Voor de regeling voor de winter 2026-2027 is een aanvraagperiode voorzien vanaf januari 2027.
Wie mogelijk in aanmerking komt, doet er verstandig aan de gegevens over inkomen en energieverbruik alvast bij de hand te hebben. Daarmee kan sneller worden vastgesteld of een aanvraag mogelijk is zodra de regeling opent.
Compensatie voor oudere werknemers: welke mogelijkheden zijn er?
Voor oudere werknemers bestaat geen algemene vergoeding die automatisch wordt uitgekeerd zodra iemand een bepaalde leeftijd bereikt. Een belangrijke regeling is de RVU, waarmee werknemers die dicht bij hun AOW-leeftijd zitten onder voorwaarden eerder kunnen stoppen met werken.
De regeling loopt via de werkgever of de afspraken die binnen een sector gelden. Een werknemer kan daarom niet zonder meer zelf besluiten een RVU-uitkering aan te vragen.
Wat is de RVU?
RVU staat voor Regeling voor Vervroegde Uittreding. De regeling maakt het onder voorwaarden mogelijk om maximaal drie jaar vóór de AOW-leeftijd te stoppen met werken.
Voor 2026 geldt een vrijgestelde drempel voor de RVU-uitkering. Voor werknemers met een laag inkomen of weinig aanvullend pensioen kan daarnaast onder voorwaarden een extra bedrag mogelijk zijn. Of iemand daadwerkelijk gebruik kan maken van de regeling hangt onder andere af van de afspraken bij de werkgever of binnen de cao.
Wat verandert er voor oudere werknemers vanaf 2026?
Ook werkgevers die oudere werknemers in dienst hebben, moeten rekening houden met gewijzigde regels. Het LKV voor oudere werknemers is vanaf 1 januari 2026 voor nieuwe gevallen afgeschaft. Voor bepaalde werknemers die al vóór de wijziging in dienst waren, kunnen overgangsregels van toepassing zijn.
Daarom betekent een leeftijd van 56 jaar of ouder op zichzelf niet dat een werkgever automatisch recht heeft op een tegemoetkoming.
Welke compensatie geldt voor jou?
Een snelle controle kan helpen om de juiste regeling te vinden:
- Ben je werkgever? Kijk dan eerst naar de regels voor de transitievergoeding, langdurige arbeidsongeschiktheid en eventuele overgangsregelingen.
- Heb je een laag inkomen en hoge energiekosten? Controleer dan de voorwaarden van het Noodfonds Energie en de mogelijkheden binnen je gemeente.
- Ben je dicht bij de AOW-leeftijd? Bekijk dan of je werkgever of cao een RVU-regeling biedt.
- Ben je werkgever en neem je een oudere werknemer aan? Controleer dan eerst welke loonkostenvoordelen in 2026 nog beschikbaar zijn.
Waar moet je op letten bij een aanvraag?
Een vergoeding kan worden misgelopen wanneer iemand alleen naar het bedrag kijkt en de voorwaarden vergeet. Controleer daarom altijd:
- of je zelf moet aanvragen
- welke instantie de aanvraag behandelt
- welke bewijsstukken nodig zijn
- wanneer de aanvraag geopend is
- wat de uiterste termijn is
- of overgangsregels gelden
- of de regeling automatisch wordt toegekend.
Vooral bij regelingen die rond 2026 en 2027 veranderen, kan de exacte datum belangrijk zijn.
Veelgestelde vragen over compensatie 2026-2027
- 1. Wie heeft recht op compensatie 2026-2027? Dat hangt af van de regeling. Werkgevers kunnen onder voorwaarden compensatie krijgen voor een transitievergoeding, huishoudens kunnen mogelijk gebruikmaken van energieondersteuning en oudere werknemers kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van bijvoorbeeld een RVU-regeling.
- 2. Kan ik als werknemer zelf compensatie voor mijn transitievergoeding aanvragen? Nee, de compensatie van een transitievergoeding wegens langdurige arbeidsongeschiktheid is een regeling voor de werkgever. De werkgever dient de aanvraag in en moet aantonen dat aan de voorwaarden is voldaan.
- 3. Is er in 2026 nog een algemene energietoeslag? Er is geen algemene landelijke energietoeslag zoals in eerdere jaren. Voor huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten wordt het Noodfonds Energie ingezet voor de winter van 2026-2027. Ook kunnen gemeenten eigen vormen van ondersteuning aanbieden.
- 4. Krijgt iedere oudere werknemer automatisch een vergoeding? Nee. Er bestaat geen algemene compensatie die automatisch wordt betaald vanwege leeftijd. Afhankelijk van de situatie kunnen bijvoorbeeld een RVU, cao-afspraken of andere regelingen relevant zijn.
