De slokdarm is de gespierde buis die de keel met de maag verbindt. Via deze buis gaat voedsel en drinken na het slikken naar de maag, waar de verdere vertering plaatsvindt. De slokdarm speelt daarmee een belangrijke rol bij het eten en drinken. Hoewel dit orgaan meestal ongemerkt werkt, kunnen klachten zoals brandend maagzuur, pijn bij het slikken of het gevoel dat voedsel blijft steken wijzen op problemen met de slokdarm.
Wat is de slokdarm?
De slokdarm is een onderdeel van het spijsverteringsstelsel. Hij loopt vanaf de keel, door de borstkas en het middenrif, tot aan de maag. Bij een volwassen persoon is de slokdarm gemiddeld ongeveer 25 centimeter lang.
De binnenkant bestaat uit slijmvlies en de wand bevat spieren die helpen om voedsel naar beneden te vervoeren. Aan de onderkant bevindt zich een sluitspier die de doorgang naar de maag regelt en helpt voorkomen dat maaginhoud terugstroomt.
Hoe werkt de slokdarm?
Wanneer je voedsel doorslikt, begint een automatisch proces. De spieren in de slokdarm trekken zich achter elkaar samen. Deze beweging heet peristaltiek en zorgt ervoor dat voedsel en drinken richting de maag gaan.
Het proces verloopt in verschillende stappen:
-Je kauwt het voedsel en mengt het met speeksel.
-Je slikt het voedsel door, waarna het via de keel in de slokdarm terechtkomt.
-De spieren van de slokdarm duwen het voedsel met golvende bewegingen naar beneden.
-De onderste sluitspier ontspant, zodat het voedsel de maag kan binnengaan.
-De sluitspier sluit daarna weer om terugstromen van maaginhoud tegen te gaan.
Dit mechanisme werkt grotendeels automatisch. Daarom kan voedsel ook naar de maag worden vervoerd wanneer je ligt, hoewel rechtop zitten tijdens het eten vaak prettiger is.
Waar ligt de slokdarm in het lichaam?
De slokdarm bevindt zich achter de luchtpijp en vóór de wervelkolom. Hij loopt door de borstkas en gaat via een opening in het middenrif naar de maag.
De ligging verklaart waarom problemen met de slokdarm soms worden gevoeld als pijn achter het borstbeen. Deze pijn kan verschillende oorzaken hebben en is niet altijd gemakkelijk te onderscheiden van andere klachten.
Welke klachten kunnen optreden bij de slokdarm?
Slokdarmklachten kunnen ontstaan door irritatie, ontsteking, problemen met de spierbewegingen of een niet goed sluitende sluitspier.
Veelvoorkomende klachten zijn:
-Brandend maagzuur: een branderig gevoel achter het borstbeen doordat maaginhoud terugstroomt.
-Moeite met slikken: voedsel of drinken gaat moeilijk naar beneden.
-Pijn bij het slikken: dit kan voorkomen bij irritatie of een ontsteking.
-Een brokgevoel in de keel: het gevoel alsof er iets vastzit, ook wanneer je niet eet.
-Opboeren en zure oprispingen: maaginhoud komt terug in de slokdarm of mond.
-Pijn achter het borstbeen: deze kan samenhangen met slokdarmproblemen, maar ook andere oorzaken hebben.
Bij terugkerende of aanhoudende klachten is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.
Veelvoorkomende aandoeningen van de slokdarm
- Reflux en brandend maagzuur
Bij reflux stroomt maaginhoud terug naar de slokdarm. Dit kan gebeuren wanneer de onderste sluitspier niet goed afsluit. Het maagzuur kan het slijmvlies irriteren en een branderig gevoel veroorzaken. Kleine maaltijden, niet direct na het eten gaan liggen en het vermijden van persoonlijke voedingsmiddelen die klachten uitlokken, kunnen soms helpen.
- Slokdarmontsteking
Een slokdarmontsteking, ook wel oesofagitis genoemd, is een ontsteking van het slijmvlies. Reflux is een mogelijke oorzaak, maar ook bepaalde medicijnen, infecties of allergische reacties kunnen een rol spelen. Klachten zijn onder meer pijn bij het slikken, brandend maagzuur en problemen met het doorslikken van voedsel. De behandeling hangt af van de oorzaak.
- Vernauwing van de slokdarm
Wanneer de slokdarm vernauwd raakt, kan voedsel moeilijker naar de maag gaan. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan door langdurige ontsteking en littekenvorming. Vooral vast voedsel kan problemen geven. Het gevoel dat eten blijft steken of dat slikken steeds moeilijker wordt, moet door een arts worden beoordeeld.
Wat kun je doen om de slokdarm gezond te houden?
Met enkele gewoonten kun je bepaalde slokdarmklachten helpen voorkomen of verminderen:
- Eet rustig en kauw voedsel goed.
- Neem kleinere porties als grote maaltijden klachten veroorzaken.
- Ga na het eten niet meteen liggen, vooral niet wanneer je last hebt van reflux.
- Vermijd voedingsmiddelen en dranken die bij jou aantoonbaar klachten uitlokken.
- Stop met roken als je rookt.
- Bespreek terugkerende klachten met je huisarts in plaats van langdurig zelfmedicatie te gebruiken.
Deze adviezen zijn vooral bedoeld om klachten te beperken. Ze vervangen geen medische beoordeling wanneer slikken pijnlijk wordt of steeds moeilijker gaat.
Wanneer moet je met slokdarmklachten naar de huisarts?
Niet iedere klacht wijst op een ernstige aandoening, maar bepaalde signalen verdienen extra aandacht. Neem contact op met de huisarts bij aanhoudende slikproblemen, onverklaard gewichtsverlies, pijn bij het slikken of regelmatig terugkerend maagzuur.
Zoek met spoed medische hulp wanneer voedsel volledig vastzit en je geen speeksel meer kunt doorslikken. Bel bij plotselinge, hevige pijn op de borst, vooral in combinatie met benauwdheid, zweten of misselijkheid, direct de spoeddienst.
Veelgestelde vragen over de slokdarm
- 1. Hoe heet de buis die de keel met de maag verbindt? Deze buis heet de slokdarm. Hij vervoert voedsel en drinken vanuit de keel naar de maag door middel van gecoördineerde spierbewegingen.
- 2. Hoe lang is de slokdarm? De slokdarm is bij volwassenen gemiddeld ongeveer 25 centimeter lang. De precieze lengte verschilt per persoon.
- 3. Waardoor kun je pijn in de slokdarm krijgen? Pijn kan onder meer ontstaan door reflux, een ontsteking, irritatie of een vernauwing. Omdat pijn achter het borstbeen ook andere oorzaken kan hebben, is medische beoordeling belangrijk bij ernstige, nieuwe of aanhoudende klachten.
“Bekijk ook: andere puzzels met (8) letters“
