Anwar Sadat, de derde president van Egypte, werd geboren op 25 december 1918 en kwam in 1970 aan de macht na de dood van de vorige president, Gamal Abdel Nasser. Sadat’s regering was een periode van aanzienlijke politieke en economische veranderingen, evenals van buitenlands beleid dat leidde tot belangrijke internationale overeenkomsten, waaronder de beroemde Camp David-akkoorden in 1978.

Camp David-akkoorden en vredesproces

• Sadat’s bekendste prestatie was het vredesproces dat hij met Israël onderhandelde. Na jaren van conflicten tussen de Arabische landen en Israël, besloot Sadat de diplomatieke weg te volgen om vrede te bereiken. In 1977 maakte Sadat een historische stap door naar Israël te reizen, waarbij hij de Knesset (het Israëlische parlement) toesprak en verklaarde dat Egypte bereid was vreedzame betrekkingen aan te knopen. Deze stap leidde tot de Camp David-akkoorden, die een vredesverdrag tussen Egypte en Israël in 1979 tot stand brachten. Dit maakte Egypte het eerste Arabische land dat Israël erkende, en in ruil daarvoor werd de Sinaï, die door Israël was bezet sinds de Zesdaagse Oorlog van 1967, teruggegeven aan Egypte.
• Hoewel dit vredesverdrag wereldwijd werd geprezen, bracht het binnen Egypte en de bredere Arabische wereld aanzienlijke tegenstand met zich mee. Veel Arabische landen waren tegen de normalisatie van betrekkingen met Israël, en Egypte werd tijdelijk geschorst van de Arabische Liga. Sadat werd zowel geprezen voor zijn moedige diplomatie als bekritiseerd door de extremere facties binnen de Arabische wereld.

Binnenlands beleid en economische hervormingen

• Sadat’s binnenlands beleid omvatte de zogenaamde “Infitah” (open deur) politiek, waarmee hij trachtte de economie van Egypte te moderniseren door buitenlandse investeringen aan te trekken en de rol van de staat in de economie te verminderen. Dit leidde tot een toenemende kloof tussen rijke en arme lagen van de samenleving, wat bijdroeg aan onvrede onder verschillende bevolkingsgroepen.
• Zijn beleid was niet zonder controverse. In 1977 leidde een reeks economische hervormingen, waaronder prijsverhogingen, tot de zogenaamde “broodrellen” (ook wel de “voedselrellen” genoemd), waarbij duizenden mensen de straat op gingen en zich tegen het beleid verzetten. Sadat herstelde de orde, maar de incidenten toonden de groeiende ontevredenheid binnen zijn land aan.

De moord op Sadat

• Op 6 oktober 1981, terwijl Sadat aanwezig was bij een militaire parade ter gelegenheid van de jaarlijkse herdenking van de Yom Kippur-oorlog (ook wel de Oktober-oorlog van 1973 genoemd), werd hij vermoord. Hij werd doodgeschoten door een groep extremistische soldaten, die deel uitmaakten van de Egyptische Islamitische Jihad. De groep had zich tegen het vredesakkoord met Israël gekeerd en was van mening dat Sadat’s politiek van verzoening en zijn betrekkingen met Israël verraad was tegen de islamitische wereld.
• De moord werd gepleegd tijdens een parade in het hart van de Egyptische hoofdstad, waarbij een aantal andere hoge functionarissen van de regering ook gewond raakten. Sadat werd onmiddellijk naar een ziekenhuis gebracht, maar overleed kort daarna aan zijn verwondingen. Zijn dood leidde tot een periode van onzekerheid in Egypte, maar zijn opvolger, Hosni Mubarak, die vice-president was op het moment van de moord, werd snel aangesteld als president.

Nalatenschap

• Sadat wordt herinnerd als een van de belangrijkste leiders in de moderne Egyptische geschiedenis. Zijn besluit om de diplomatieke weg te volgen met Israël leidde tot een zekere stabiliteit voor Egypte, maar het maakte hem ook tot een polariserende figuur, vooral in de Arabische wereld. Zijn moord werd gezien als een gevolg van de verdeeldheid over zijn buitenlands beleid, maar het toonde ook de opkomst van extremisme binnen sommige delen van de Egyptische samenleving. Het vredesverdrag met Israël werd echter in de daaropvolgende jaren door Egypte behouden, en de relatie tussen de twee landen bleef stabiel, ondanks de moeizame ontvangst van Sadat’s beslissing in de regio.
• De moord op Sadat wordt nog steeds beschouwd als een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in de moderne Egyptische geschiedenis, en zijn erfenis blijft onderwerp van debat, zowel binnen Egypte als internationaal.